ABC Liturgii

Wigilia Bożego Narodzenia

Słowo „wigilia” - pochodzi od łacińskiego słowa vigilare, to znaczy „czuwać”. Tradycja wigilii pochodzi od dawnych agap, czyli uczt odbywających się w przeddzień uroczystości, w czasie których chrześcijanie jedli, śpiewali i bawili się oczekując samej uroczystości. Obecnie obchodzi się wigilie już tylko niektórych uroczystości, takich jak Boże Narodzenie, Wielkanoc czy Zesłanie Ducha Świętego.

W tradycji polskiej pierwsze miejsce zajmuje wigilia Narodzenia Pańskiego. Wieczorem, 24 grudnia, wszyscy chrześcijanie zasiadają do wspólnej kolacji, nazywanej wieczerzą wigilijną. Przed rozpoczęciem wieczerzy, zebrani modlą się wspólnie oraz słuchają słów Pisma Świętego o Narodzeniu Jezusa Chrystusa. Nieodłącznym elementem wigilii jest łamanie się opłatkiem, które symbolizuje chęć pojednania się ze wszystkimi, aby do wieczerzy zasiąść w zgodzie i pokoju serca. Pod obrusem leży sianko symbolizujące ubóstwo Chrystusa, który narodził się właśnie na sianie. Przy stole zostawiamy jedno nakrycie wolne „dla nieoczekiwanego gościa”, jednak w tradycji miejsce to przeznaczone jest dla dusz zmarłych z naszych rodzin oraz dla samego Chrystusa. Na kolację wigilijną zazwyczaj podawane jest dwanaście dań, co pierwotnie było wiązane z liczbą miesięcy w roku, a później z liczbą apostołów.

Od roku 2003 nie obowiązuje tego dnia post bezmięsny (chyba, że wigilia wypada w piątek), jednak biskupi polscy zachęcają do zachowania postu.

Piękną tradycja jest również wspólne śpiewanie kolęd. O północy odbywa się uroczysta Msza Święta zwana Pasterką, nie należy ona jednak do wigilii, ale już do samej Uroczystości Narodzenia Pańskiego. Pasterka ma na celu upamiętnienie modlitwy pasterzy z okolic Betlejem, którzy – na wezwanie aniołów jako pierwsi złożyli hołd Dzieciątku.